Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν μάθει να φοβούνται το φαγητό.
«Αυτό με φουσκώνει.»
«Αυτό μου προκαλεί διάρροια.»
«Αυτό δεν μπορώ να το φάω ποτέ.»
«Μήπως φταίει η γλουτένη; Μήπως η λακτόζη; Μήπως οι φυτικές ίνες;»
Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (IBS) μπορεί πράγματι να κάνει τη σχέση με το φαγητό δύσκολη. Όμως η λύση δεν είναι απαραίτητα να αφαιρούμε όλο και περισσότερα τρόφιμα.
Ο στόχος είναι να καταλάβουμε τι πραγματικά ενοχλεί το συγκεκριμένο άτομο και να βρούμε έναν τρόπο διατροφής που μειώνει τα συμπτώματα χωρίς να γίνεται άσκοπα περιοριστικός.
Τι είναι το IBS;
Το IBS είναι μια συχνή διαταραχή της αλληλεπίδρασης εντέρου–εγκεφάλου και μπορεί να χαρακτηρίζεται από κοιλιακό πόνο σε συνδυασμό με αλλαγές στις κενώσεις. [1]
Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:
- κοιλιακό πόνο ή δυσφορία
- φούσκωμα
- διάρροια
- δυσκοιλιότητα
- εναλλαγές διάρροιας και δυσκοιλιότητας
- αίσθημα ατελούς κένωσης. [2]
Δεν υπάρχει μία μοναδική αιτία που να εξηγεί όλα τα περιστατικά IBS. Η λειτουργία του εντέρου, η κινητικότητα, η ευαισθησία του γαστρεντερικού, το μικροβίωμα, η διατροφή και ο άξονας εντέρου–εγκεφάλου μπορούν να συμμετέχουν στην εικόνα. [3][2]
Είναι όλα θέμα διατροφής;
Όχι.
Η διατροφή είναι ένας από τους παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τα συμπτώματα, αλλά δεν είναι ο μοναδικός.
Ο ύπνος, το στρες, η φυσική δραστηριότητα και η ατομική ευαισθησία μπορούν επίσης να επηρεάσουν το πώς αισθάνεται κάποιος. [3]
Αυτό είναι σημαντικό γιατί σημαίνει ότι δύο άνθρωποι με IBS μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετικούς διατροφικούς «πυροδότες».
Και τι γίνεται με τα FODMAPs;
Τα FODMAPs είναι μια ομάδα υδατανθράκων που απορροφώνται δύσκολα στο λεπτό έντερο.
Σε ορισμένα άτομα μπορούν να αυξήσουν την ποσότητα νερού και αερίων στο έντερο και να συμβάλουν σε συμπτώματα. [4]
Μια βραχυπρόθεσμη και οργανωμένη προσέγγιση χαμηλή σε FODMAPs μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση των συνολικών συμπτωμάτων IBS και περιλαμβάνεται στις διατροφικές παρεμβάσεις που υποστηρίζονται από τις κατευθυντήριες οδηγίες του American College of Gastroenterology. [5]
Όμως εδώ βρίσκεται μια πολύ σημαντική λεπτομέρεια:
Low FODMAP δεν σημαίνει «κόβω FODMAP για πάντα».
Η προσέγγιση έχει νόημα όταν χρησιμοποιείται ως εργαλείο για να κατανοήσουμε την ατομική ανοχή και στη συνέχεια να επανεισάγουμε τρόφιμα και να διευρύνουμε τη διατροφή όσο είναι δυνατό. [6][4]
Τι μπορεί να βοηθήσει στην πράξη;
Δεν υπάρχει ένα universal «IBS diet».
Η διατροφική αξιολόγηση μπορεί να εξετάσει:
- τη συχνότητα και το είδος των συμπτωμάτων
- το μοτίβο των κενώσεων
- τις ποσότητες των γευμάτων
- την πρόσληψη φυτικών ινών
- την ανοχή σε συγκεκριμένα τρόφιμα
- τη συνολική ποιότητα της διατροφής
- τον ύπνο και τον τρόπο ζωής. [7]
Το σημαντικό είναι να αναζητούμε μοτίβα και όχι να κατηγορούμε μεμονωμένα τρόφιμα.
Ένα σημαντικό παράδειγμα
Αν κάποιος αισθάνεται φούσκωμα μετά από ένα συγκεκριμένο γεύμα, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα μόνο συστατικό είναι υπεύθυνο.
Μπορεί να παίζουν ρόλο: η ποσότητα + η ταχύτητα κατανάλωσης + η σύνθεση του γεύματος + το συγκεκριμένο τρόφιμο + η ατομική ευαισθησία.
Γι’ αυτό η διατροφική διερεύνηση χρειάζεται προσοχή.
Και η γλουτένη;
Το IBS δεν είναι το ίδιο με την κοιλιοκάκη.
Σε άτομα με IBS και διάρροια, οι κατευθυντήριες οδηγίες προτείνουν έλεγχο για κοιλιοκάκη όταν ενδείκνυται, αντί να θεωρούμε αυτόματα ότι η γλουτένη είναι ο ένοχος. [5]
Η αποφυγή γλουτένης χωρίς προηγούμενη αξιολόγηση μπορεί επίσης να κάνει τη διατροφή περισσότερο περιοριστική χωρίς να προσφέρει απαραίτητα όφελος. [8]
Τι κρατάμε;
Το IBS δεν σημαίνει ότι πρέπει να φοβάστε το φαγητό.
Σημαίνει ότι χρειάζεται να μάθετε καλύτερα το δικό σας σώμα.